گالری تصاویر
اطلاعیه ها
هفدهمین سمینار باستان شناسان ژاپنی در مورد ایران برگزار شد
هفدهمین سمینار باستانشناسی پژوهشگران ژاپنی در باره ایران با شرکت جمعی از محققین ژاپنی در تاریخ 22/7/96 در محل سفارت ج اا در توکیو برگزار شد.
 ٠٦:٢٩ - 1396/07/23 - نظرات : ٠متن کامل >>
مراسم عزاداری شب عاشورای حسینی در توکیو
مراسم عزاداری و سوگواری شب عاشورای اباعبدالله الحسین (ع) با حضور ایرانیان مقیم، دانشجویان، شیعیان و دوستداران اهل بیت عصمت و طهارت(ع) در محل اقامتگاه سفیر جمهوری اسلامی ایران برگزار ‌شد
 ١٩:٤٢ - 1396/07/08 - نظرات : ٠متن کامل >>
مراسم اختتامیه دوره آموزشی کارشناسان و محققین سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی ایران
تاسیس انجمن دوستی ایران - ژاپن
دیدار رئیس جمهور ایران و نخست وزیر ژاپن
پیوندهای مهم
  • پورتال امام خمینی
  • دفتر مقام معظم رهبری
  • ریاست جمهوری
  • معاونت امور مجلس
  • نقشه جامع علمی کشور
  • Ministry of Science, Research and Technology
  • صندوق احیا و بهره برداری از بناهای تاریخی و فرهنگی کشور
اطلاعات کلی

- موقعيت جغرافيايي ، شرايط اقليمي و جمعيت                                                                                    

- اديان و مذاهب   

- نحوه نگرش به مذهب

- اخلاقيات و روابط اجتماعي  

- خصائص ويژه اجتماعي

-  نحوه تفكر و ذهنيت ژاپني ها   

- نظام آموزشی     

 - تشكيلات حكومتي   

- تحولات سياسي اخير  

- اوضاع اقتصادي  

- متفرقه                                                                                                             

                                                                          

 

 موقعيت جغرافيايي و شرايط اقليمي

ژاپن كشوري جزيره اي است كه در امتداد شمال شرقي ساحل قاره آسيا واقع شده و مركب از 4 جزيره اصلي بنام هاي هكايدو ، هنشو ، شيكـوكــو ، كيـوشــو و 6848 جزيره كوچك ( مجموعاً 6852جزيره ) مي باشد و كلاً 378000 كيلومتر مربع وسعت دارد . كل خاك ژاپن معادل 3/0 درصد مساحت خاكي كره زمين مي باشد و73% از مساحت اين كشور را كوهساران جنگلي تشكيل داده اند . بلندترين قله كوهستاني ژاپن فوجي نام داردكه ارتفاع آن 3776 متر است . ميـزان نـزول بـاران در ژاپن بطور متوسط ساليانه 1700 الي 1800 ميليمتر مي باشد.

 

 - جمعيت

جمعيت ژاپن 799/127 ميليون نفر مي باشد كه 328/62 ميليون نفر را افراد مذكر و 730/65 ميليون نفر را افراد مؤنث تشكيل ميدهند . تراكم جمعيت در اين كشور 7/342 نفر و انتظار عمر جهت مردان 64/79 سال و جهت زنان 39/86 سال  است . ميزان مرگ و مير اطفال به 7/3 ( براي هرهزار تولد ) رسيده و رشد جمعيت در سال 2011 برابر با منهاي2دهم درصد بوده است.

جمعيت ايرانيان در ژاپن طبق تازه ترين آمار رسمي[1] منتشره توسط دولت ژاپن 4841 نفر ميباشد . كل جمعيت خارجي در ژاپن 2134151 نفر اعلام گرديده است.

 

 اديان و مذاهب

طبق قانون اساسي ، آزادي مذهبي براي همه مردم كشور تضمين گرديده و هيچ سازمان و ارگان مذهبي نبايد از دولت امتيازي دريافت و يا هيچ گونه قدرت سياسي اعمال نمايد. حكومت و ارگانهاي حكومتي بايد از فعاليت در امر تعليمات مذهبي يا هرنوع فعاليت مذهبي پرهيز نمايند. اگر چه در ژاپن مذهب رسمي وجود ندارد معهذا آيين هاي شينتوييزم و بوداييزم درعموم مردم رواج داشته و بيشترين پيروان را بخود اختصاص داده اند.

شينتو

كلمه شينتو از كلمات چيني شين  تائو (به معني طريقت خدايان) مشتق گرديده است. شينتو آئين باستاني ژاپن است كه قدمت آن به 500 سال قبل از ميلاد مسيح ميرسد و بدواً تركيبي غير شفاف از نيايش طبيعت، پرستش باروري، فنون غيب گوئي ، پرستش قهرمانان و پيروي از عقايد جادوگران و كاهنان اولية تمدن بشري (shamanism) ، بوده است.

در افسانه هاي مربوط به پيدايش شينتو از تاريخ و زندگي «كامي» (خدا) سخن بميان آمده است. در ميان خدايان يك زوج مقدس يعني ايزاناگي نو ميكو تو ( IZANAGI NO  MIKOTO ) و ايزانامي نو ميكوتو (IZANAMI-NO-MIKOTO) وجود داشتند كه جزائر ژاپن از آنان تولد يافت. فرزندان آنها به خدايان قبيله هاي گوناگون ژاپني مبدل شدند.

آما تراسو اوميكامي (AMATERASU OMIKAMI) يا الهه خورشيد يكي از دختران آنها بود. وي جده خانواده امپراطوري انگاشته شده  و بعنوان رئيس خدايان محسوب مي گردد. زيارتگاه وي در ايسه (ISE) واقع است و گفته ميشود كه زادگان وي كشور را متحدالشكل نمودند. برادر وي سوسانو (SUSANO) نام دارد كه در روايت است از بهشت نازل شده و در سرتاسر دنيا سير و سياحت نموده و مشهور به كشتن افعي عظيم شرارت است.

«كامي» الوهيت شينتو ميباشد. اين كلمه را معمولاً بعنوان «خدا» يا «خدايان» ترجمه كرده اند . معهذا «كامي» هيچگونه شباهتي از لحاظ معنا به خدا در اديان توحيدي (يگانه پرستي) ندارد. لذا مفهوم تواناي مطلق و همه جا حاضر بودن خدا در مفهوم «كامي» متجلي نميشود. خدايان متعدد ديگري به اشكال مختلف از جمله به اشكال ذيل براي پيروان شينتو متصور است:

- مخلوقات و اشياء طبيعي (غذا، رودخانه ، صخره)

- خدايان نگهبان نواحي و يا قبائل خاص

- افراد استثنائي ، شامل كليه امپراتورها (منهاي آخرين امپراتور)

- نيروهاي خلاق آبستره

 اين خدايان معمولاً مهربان و بي خطر تلقي ميشوند و محافظ و پشتيبان مردمند.

شينتو داراي مبحث خداشناسي توسعه يافته اي نبوده و فاقد دستورالعمل اخلاقي مختص خود مي باشد. پيروان شينتو بيشتر دنباله رو دستورالعمل هاي اخلاقي كنفوسيوس هستند.

در كتب مذهبي شينتو راجع به «دشت پهناور بهشت» و «سرزمين تاريك» كه زميني ناپاك و متروك است صحبت بميان  آمده  وليكن در مورد زندگي پس از مرگ جزئيات مختصري دارد.

- اجداد و نياكان عميقاً مورد احترام و پرستش واقع ميشوند.

- كليه ابناي بشر بعنوان «فرزندان خدا» تلقي شده و  بنا بر اين زندگي بشري و طبيعت مقدس است.

- پيروان شينتو «موسوهي» (MUSUHI) ،كه بمعني قدرت خلاق و هماهنگ كننده «كامي» است، را محترم ميشمارند و در طلب «ماكوتو» (MAKOTO) ، به معني خلوص قلب و صدق و صفا ميباشند. اين امر بعنوان راه و يا خواست «كامي» تلقي ميشود.

- اخلاقيات بر اساس منفعت گروهي است و شينتو بر درستكاري، حساسيت ‍و روش و رفتار نيك تأكيد دارد.

در شينتو  بر چهار جنبه از زندگي تأكيد  گرديده است :

1-     رسوم و خانواده: خانواده بعنوان مكانيزمي كه رسوم توسط آن نگهداري ميشوند تلقي ميگردد. عمده ترين جشن ها مربوط به تولد و ازدواج است.

2-     عشق به طبيعت : طبيعت مقدس است. تماس با طبيعت نزديك شدن  به خدايان است. اشياء طبيعي بعنوان ارواح مقدس پرستش ميشوند.

3-     پاكيزگي فيزيكي: پيروان شينتو براي  استحمام ،خصوصا‘  پاكيزگي دست  و دهان،  اهميت زيادي قائلند.

4-     «ماتسوري» (جشن): ماتسوري در واقع پرستش و احترام و افتخار به خدايان و ارواح اجداد و نيايشي جهت حفظ صلح است.در عصر امپراتور ميجي (1868 الي 1912) شينتو به دين رسمي ژاپن مبدل شد و رهبران اين مذهب به مشاغل عاليرتبه دولتي گماشته شده و زيارتگاههاي شينتو بطور مرتب از دولت وجوه مالي دريافت مي نمودند. بعد از جنگ جهاني دوم شينتو و دولت از هم مجزا شدند. امروزه مردم ژاپن با بازديد از زيارتگاههاي شينتو غالباً براي سلامتي خود و خانواده ، ايمني در رانندگي ، موفقيت تجاري، زايمان بي خطر، موفقيت در امتحانات و امثالهم دعا مي كنند.

طبق يك بررسي كه توسط «آژانس امور فرهنگي» ژاپن انجام گرديده تعداد پيروان شينتو در ژاپن 107 ميليون نفر، پيروان بودا 5/95 ميليون نفر، و پيروان مسيحيت 8/1 ميليون نفر بوده است. همچنين تعداد زيارتگاههاي شينتو 81000 ، معابد بودائي 77000 ، و تعداد كليساها 6900 باب گزارش گرديده است.

آئين بودائي

در اواسط قرن ششم ( رسما درسال 538 ) از هند واز طريق چين و كره به ژاپن راه يافت و نظر به اينكه مورد پشتيباني امپراتور قرارگرفت ،در سراسركشور اشاعه يافت .

در اوائل قرن نهم بودائيزم در ژاپن وارد مرحله تازه اي گرديد و اشراف و درباريان با توسل به آن درجهت تحكيم موقعيت خود قدم برداشتند. درعصر « كاماكورا» ‌(1338-1192 ميلادي ) كه ژاپن با كشمكش هاي سياسي و اجتماعي مواجه بود، فرقه هاي گوناگون بودائي در كشور به وجود آمد و به تدريج نه تنها به عنوان يك مذهب درجامعه ژاپن جاي گرفت ، بلكه درجهت اغتناي دانش در كشور نيز عمل نمود. و ليكن در دوره « ادو » ( 1868-1603 ) كه كشور درحالت آرامش نسبي بود ، قدرت سياسي – اجتماعي معابد بودائي و جنبه هاي فرهنگي بودائيزم نسبتاً كاهش يافت .

در زمان امپراتور « ميجي » مخالفت با بودائيزم به اوج خود رسيده ولي از اين دوره  به بعد ، با كوشش پاره اي از روحانيون اين مذهب كه به فرقه هاي متعددي هم تقسيم گرديده بود ، بيشترين پيرو ، بعد از آئين « شينتو » ، در ميان اديان رايج كشور را به خود اختصاص داده است .

پيروان آئين بودائي در ژاپن از نوع « ماهايانا » كه به معني « گردونه بزرگتر » است ، معتقدند كه بشر بدون ترك دنيا و داشتن زندگي عادي هم  ميتواند از طريق ايمان به بودا و تقدس او رستگار شود .

درمقابل آئيـن بـودايي « ماهايانا »‌، آئين بودائي ابتدائي « هينايانا » يا « گردونه كوچكتر » وجود دارد كه براساس آن ، تنها افرادي كه بتوانند از عهده ترك دنيا برآيند اهل نجات خواهند بود.

مسيحيت

اين مذهب در سال 1549 ميلادي توسط مبلغين“ يسوعيون ” و “ سن فرانسيس اكزاويه”  به ژاپن راه يافت و درنيمه دوم همين قرن رشد سريعي نمود. در اواخر قرن شانزدهم كه ژاپن بصورت ملتي يك پارجه در آمد، مسئولين مملكتي مخالفتها و سركوبي شديدي را عليه مسيحيت آغاز كردند . اين دين تا اواسط قرن نوزدهم كه ژاپن دروازه‎هايش را به سوي خارجيان گشود، ممنوع بود.

كنفوسيانيزم

نيز در اوائل قرن ششم ميلادي به ژاپن راه يافت و ژاپني ها اين آئين را بيشتر به صورت يك آداب اخلاقي تلقي مي كنند. كنفوسيانيزم اثرات زيادي برنحوه تفكر و رفتار ژاپني ها داشته ، و ليكن اين تاثيراز دوران جنگ جهاني دوم كاهش يافته است .

اسلام

اگر چه آشنايي مردم با  دين مبين اسلام از سال 1877 ميلادي كه كتابي تحت عنوان زندگاني محمد(ص ) از زبان انگليسي به ژاپني ترجمه شده آغاز مي گردد، با اين وجود ورود اسلام به ژاپن پس از انقلاب اكتبر 1917 در روسيه و استقرار حكومت سوسياليستي در آن كشور انجام گرفت . در طي اين دوره ، تعدادي از مسلمانـان ترك كه در شوروي زندگي مي كردند به ژاپن پناهنـده شدنـد و در شهرهاي عمده از جمله توكيو ، كوبه ، ناگويا و   مستقر گرديده و “ انجمن اسلامي ژاپن كبير ” را تشكيل  و مورد حمايت نظاميا ن مخالف حكومت كمونيستي قرارگرفتند.

پس ازجنگ جهاني دوم و اشغال ژاپن توسط نيروهاي متفقين « مك آرتور» فرمانده نيروهاي متفقين « انجمن اسلامي ژاپن كبير » را به علت همكاري  آن با نظاميان جنگ طلب ژاپني تعطيل نمود. باخاتمه اشغال ژاپن ، مسلمانان « ‌انجمن اسلامي ژاپن » را باهدف گسترده نمودن همكاري بين مسلمانان ژاپن تشكيل دادند.

البته تعداد اعضاي انجمن در ابتدا پنجاه نفر بود كه اكثر آنان را ژاپني هاي مسلمان كه پس از شروع «‌جنگ سرد» به كشورشان بازگشته بودند ، تشكيل مي‎داد. چند سال بعد « انجمن اسلامي ژاپن »‌  با كمكهاي مالـي كـه از « رابطه العالم اسلامي » دريافت نموده بود « مركز اسلامي ژاپن » راتاسيس نمود. بطور كلي انجمنها و موسسات اسلامي در ژاپن غالبا ً با كمكهاي مالي عربستان و مديريت پاكستاني ها و تركيه اي هاي مقيم ژاپن اداره ميشود. درحال حاضر يك «مسجد» در توكيو وجود دارد كه توسط تركيه احداث گرديده است . درضمن در ژاپن آقاي القائم ساوادا و پسر ايشان  آقاي ابراهيم ساوادا به مذهب شيعه گرويده و فعاليتهائي را در زمينه خدمات و آموزش هاي اسلامي  انجام ميدهند. آقاي القائم ساوادا در اوائل سال 2012 ميلادي دار فاني را وداع نمود.

به طور كلي ميزان پايبندي مردم به مذهب در ژاپن در مقايسه با مردم ساير كشورها كمتر است و درحال حاضر مذهب و يا بهتر بگوئيم آئين ژاپني ، بيشتر در مــراسم ويـــژه مورد توجه قرار ميگيرد و دربعضي از موارد دست آويزي براي گروه گرائي ميباشد.

« اكيو موريتا » موسس شركت سوني مي گفت : « ما ژاپني ها خود را آدمهاي زياد مذهبي نمي دانيم ، گرچه مذهبي هم هستيم .مامعتقديم كه خداوند در هرچيزي حلول كرده است. ما بودائــي ،كنفوسيوسي ، شينتو  و مسيحي هستيم  ؛ ولي به همان نسبت پيشرو هم هستيم . ما به شوخي ميگوئيم كه بيشتر ژاپني ها شينتو به دنيا مي آيند، به طريق كنفوسيوسي زندگي مي كنند ، به آئين مسيح ازدواج و به رسم بودائي دفن مي‎شوند.»

 

نحوه نگرش به مذهب

در ژاپن مذاهب متعددي وجود دارند كه كم وبيش انتخابي از اصل و ياصورت اوليه آن مذاهب بوده و انعطاف پذيري هاي لازم جهت اطمينان  از عدم ايجاد تنشهاي مذهبي درجامعه در آنها ايجاد گرديده و به بياني ديگر ً ژاپنيزه ً گرديده اند. اهداف غائي اين مذاهب براي ژاپني ها چندان اهميت ندارد. آنچه مهم است نيل به آرامش دروني ومواجهه آرام با مسائل زندگي ميباشد. شينتوئيزم ،بوديزم و كنفوسيانيزم در كنار هم براي مقاصد عملي به كارگرفته شده اند و در كليه اين مذاهب بر صبر و شكيبائي و روحيه هماهنگي تاكيد بعمل آمده است .بسياري ژاپن را سرزمين بودا تلقي ميكنند ، وليكن واقعيت آن است كه بوديزم مرسوم در ژاپن با بوديزم ناب و ياحتي بوديزم رايج درجنوب و جنوب شرقي آسيا فرق بسيار دارد. در ژاپن بوديزم به عنوان يك مذهب پر از نشاط توصيف گرديده ، زيرا ژاپني ها  عموماً  از زندگي لذت مي برند . ايجاد تغييرات عمده در بسياري از اصول فلسفه بودائي ، مذهبي و اخلاقيات كه در بسياري از كشورهاي منطقه غيرممكن و يا به سختي امكان پذير است ، در ژاپن به راحتي ميسرگرديده است. در يـك بــررسي كــه تـوســط  انستيتــوي ريـــاضيات آمـاري موسوم بـــه   INSTITUTE OF STSTISTICAL MATEHMATICS در سالهاي اخير صورت گرفته 35 درصد مردم خود را معتقد به مذهب اعلام نموده و 65 درصد ديگر اعلام داشته اند كه پيرو هيچ مذهبي نيستند.

 

اخلاقيات  و روابط اجتماعي

اخلاقيات ژاپني ها نيز تا حد زيادي منحصر بفرد ميباشد. در بسياري از كشورها اخلاق عمومي از معتقدات مذهبي و نيز با پيروي از تعاليم مشاهير آن ديار نشأت گرفته است. وليكن در ژاپن نميتوان هيچگونه اساس فلسفي ويا متافيزيك ومذهبي براي اخلاقيات تعيين نمود . اخلاقيات در ژاپن تنها يك الگوي زيست اجتماعي واقعگرايانه و عمدتاً براساس وظيفه ، وفاداري نسبت به گروه و مافوق ، و سلسله روابط اجتماعي منحصراً ژاپني استوار است. جوهره اين اصول اخلاقي را درونگرائي ،صفاي باطن ،آرامش دروني  وتاكيد بر انگيزه و پرهيز از دنباله روي كوركورانه اصول فكري تشكيل ميدهد. در ژاپن رابطه انساني از اهميت زيادي برخورداراست . برخلاف فرهنگ غربي كه در آن تاكيد زيادي بر اصل فرديت گذاشته ميشود،  در ژاپن گروه  اهميت بيشتري داشته و وفاداري نسبت به گروه و مافوق مورد تأكيد است. اين گونه ازجنبه هاي جمع گرائي از امور خانواده تا كشوري را شامل ميشود .

 

خصائص ويژه اجتماعي

 در ژاپن اشتراك زبان و نژاد دربين مردم، توام با اشتراك در آداب و رسوم،  و نيز آئين و شرايط خاص جغرافيائي همسوئي افكار و اعتقادات را فراهم نموده و اين عوامل منجر به رشد روحيه اجتماعي و سختكوشي وعادت به كار دستجمعي و هماهنگي در بين مردم شده است. در اين كشور تواضع از مدير آغاز و در مجموعه رده هاي پائين انتشار مي يابد. هرگاه يكي از دو طرف فاقد اين خصلت باشد، نحوه ارتباط به سرعت به شكل رئيس و مرئوس مبدل و بالطبع ميزان مشاركت افراد در پيشبرد اهداف سازمان در سطح وظيفه ، دستور و كنترل تقليل مي يابد. 

بطور كلي در ژاپن بجاي پرورش روحيه انحصارگرائي يا فرد گرائي ، نگرش سطحي به مسائــل ، عــدم برنامه ريزي و رقابت شخصي نابجا براي تفوق بر ديگران ، زمينه هائي در اجتماع پرورش داده شده كه ابتدا موفقيت در اموراجتماعي را تامين نموده و مالاً به رفاه هر فرد  جامعه منتج گرديده است . روحيه وطن دوستي در اقشار ملت اشاعه داده شده و انضباط ويژه اي درشيوه زندگي و كارهاي اجتماعي به چشم مي خورد كه نظير آن را بندرت در ساير كشورها ميتوان مشاهده نمود.

اكثريت مردم ژاپن به خانواده اهميت زيادي ميدهند ، به عهد خود وفادارند، غيبت نمي كنند، دروغ نمي گويند و همواره« ژاپني گرا » هستند يعني اينكه رابطه حقيقي آنان با خودشان است وخارجي هميشه بيگانه است ، لذا در برخورد باخارجيان همواره داراي رفتاري توأم با نزاكت ، تبسم ، كم صحبتي ، وعدم گفتگو پيرامون مسائل جدي مي‎باشند. درضمن غالب مردم ژاپن از پذيرائي از مهمان در منزل خود، به علت محدوديت هاي فيزيكي و فرهنگي، ابا دارند و در صورت نياز از مكان هاي عمومي (رستوران و هتل ) براي پذيرائي استفاده مي كنند.

 

نحوه تفكر و ذهنيت ژاپني ها

خصيصه هاي عمده طـرز تفكـر سنتي و فرهنگ ژاپني را عمدتا ً ميتوان منشعب از ً تجربيات مستقيم ً و  ً عقايد تجربي عمومي ً بيان نمود. ژاپني ها بشدت علاقه مند به تجربه نمودن وتمتع از زندگي بوده ،  زندگي را با تمام ابهامات، ناملايمات ، و تناقضاتش  پذيرا بوده ،  همواره بر تمايلات مستقيماً درك شده و احساسي تاكيد داشته  و برايشان تجربيات تازه بدست آمده از اهميت زيادي برخوردار است. جنبه منفي اين طرز تفكر از زندگي عدم توجه به جنبه هاي معنوي يا روشنفكرانه و مشكل بودن تفكر راسخ ميتواند باشد. علت اين امر شايد آن است كه ً شرق ً ، و خصوصاً ژاپن ، با  ً غرب  ً منطق گـرا تفاوت دارد .  ً  شرق ً ميكوشــد كه واقعيـت را ً در آنچه هست و يا در كليت آن ً  بگيرد. تفكر غربي از تناقضات ،معماها  وتوهمات اجتناب مي ورزد ؛ و ليكن در خاوردور عقيده عمومي بر آن است كه ازاين جنبه هاي زندگي نبايد تنفر داشت.

بعضي از محققين ساده زيستن را بعنوان يكي ازصفات ژاپني ها قلمداد نموده اند. همچنين جواب دادن غير مستقيم، تبسم بجاي درگيرشدن دريك بحث منطقي چالش برانگيز، ابراز احساسات بجاي منطق و عينيت گرائي ، جواب مؤدبانه بظاهر مثبت به جاي پاسخ رك و صريح و ايجاد چالش در طرف مقابل ، پيروي از“ سمبوليزم ” در بسياري ازجنبه هاي زندگي و هنر ، از ديگر خصيصه هاي ژاپني ها برشمرده شده است.

ژاپني ها در استقبال از ايده هاي خارجي شايد يكي از  بي تعصب ترين مردم روي كره زمين باشند؛ ليكن همواره اين گونه ايده ها به شيوه اي مطلوب با فرهنگ بومي تطابق داده ميشود. مردم اين سرزمين همچنين اهميت زيادي به هماهنگي و تسامح نسبت به عقايد واعمال ديگران ازخود نشان ميدهند .تاكيد برجنبه هاي عملي زيست ، و دوست داشتن طبيعت و ابراز آن در بسياري از جنبه هاي زندگي روزمره (نظيرمراسم چاي ، گل آرائي ، باغباني و غيره ) در عموم مردم مشاهده ميشود. در فرهنگ ژاپني برجنبه هاي زيبائي زندگي تاكيد گذاشته شده و اگر بگوئيم كه زيباشناسي و ذوق  و شوقي كه مردم اين كشور دربسياري از امورزندگي از خود نشان ميدهند به مراتب بيش از ساير ملل است ، شايد سخني به گزاف نگفته باشيم.

 

سيستم آموزشي ژاپن

از نيمه اول قرن شانزدهم، هنگامي كه ژاپن هنوز در مرحله فئوداليته به سر مي برد، مردم كشور شوق و ذوق زيادي براي آموزش داشتند. در آن زمان، طبقه سامورائي علاوه بر مسئوليت امورنظامي، وظيفه ارائه آموزش را نيز به عهده داشت. به همين منظور، مدارسي در تمام نقاط كشور تأسيس شده بود تا به اطفال خانواده هاي سامورائي موضوعات فرهنگي، اخلاقي و نظامي مورد نياز وظائف آنان را تعليم دهد.

همچنين در آن دوران، تعداد بيست هزار مدرسه كه به «تراكويا» (مدارس معابد) معروف بوده اند، در سراسر كشور تأسيس گرديده بود. حضور يافتن در اين مدارس معابد كاملاً داوطلبانه بود و هيچگونه محدوديتي درمورد سن نيز وجود نداشت. در حدود 40% از دهقانان و مردم شهرنشين در اين گونه مدارس تحصيل مي كردند.

در دورة «ادو» (EDO) (1600 الي 1868ميلادي) كه ژاپن دروازه هاي خود را به روي خارجيان بست و از ورود فرهنگ و رسوم بيگانه به داخل كشور جلوگيري نمود، رهبران ژاپن امر آموزش همگاني و تعميم آن را ســرلوحه اقدامات اصلاحــي خود قــراردادند. در همين دوره، يك فيلسوف ژاپني به نام «ناكائه توجو» اعلام داشت:«هيچ دولت و ملتي نمي تواند بدون اين كه افراد آن كشور سواد و فرهنگ خود را ارتقاء دهند، پيشرفت و توسعه داشته باشد.»

در عصر «ميجي» يك سيستم آموزشي مختلط تأسيس گرديد. اين سيستم جديد از آغاز مدرسه ابتدائي تا پايان دوران دانشگاه را زير پوشش خود قرار مي داد و به منظور تضمين و پيشرفت صنعت و فرهنگ از طريق معرفي دانش غربي به وجود آمده بود.

سيستم جديد آموزش با شعار «ما چشم به راه دوراني هستيم كه در هيچ خانه روستائي يا شهري حتي يك نفر بي سواد وجود نداشته باشد» در سال 1872 ميلادي ترويج يافت و در همين سال قانون آموزش اجباري براي اوليــن مرتبه به مرحله اجرا گذاشته شد كه 28% از كل افراد واجد شرائط در مدارس آن شركت كردند. از 1900 – 1872 ژاپن موفق گرديد اين سطح را با انگلستان هم رديف كند و به 80% برساند.

در سال 1900 ميلادي، اطفالي كه به سن 6 سالگي مي رسيدند، بايد 4 سال دورة آموزش اجباري را بگذرانند. در همين سال، 90% كودكان واجد شرائط به مدرسه مي رفتند و در سال 1907 وقتي تعليمات اجباري از 4 سال به 6 سال افزايش يافت اين نسبت به 99% رسيد.

شايان ذكر است كه ژاپن طي مدت چهل سال توانست از لحاظ ظرفيت آموزشي به حد كشورهاي پيشرفته اروپائي نظير انگلستان برسد. از اين مرحله به بعد، تعداد بسياري مدارس ابتدائي، دبيرستانهاي مقدماتي و متوسطه، مدارس حرفه اي، كالج و دانشگاههاي متعدد تأسيس گرديد. از سال 1982 ميلادي، نسبت دانش آموزاني كه از مدارس ابتدائي به دبيرستانهاي مقدماتي راه يافتند 100% بود و حدود 95% از دانش آموزان سيكل اول دبيرستان موفق شده اند به سيكل دوم راه يابند.

 

1- مهد كودك و كودكستان

كودكان ژاپني قبل از ورود به دبستان، معمولاً در كلاسهاي مراكز پرورش كودك و يا كودكستانهاي شركت مي نمايند. مراكز پرورش كودك دولتي است و فلسفه تأسيس آنها ايجاد تسهيلات براي والدين شاغل مي باشد. اين مراكز شش روز در هفته جهت مراقبت از كودكان نوزاد الي 5 ساله از ساعت 8 صبح الي 6 بعد از ظهر داير مي باشد. سرپرستي اين گونه تأسيسات را «وزارت تندرستي و رفاه» و شهرداريهاي منطقه اي برعهده دارند.علاوه بر مراكز پرورش كودك (Hoikuen)، كودكستانهائي نيز بدون توجه به وضعيت شغلي والدين براي كودكان 4 سال به بالا وجود دارد. كلاسهاي كودكستان (yochien) از ساعت 9 صبح الي 30/1 بعد از ظهر در شش روز از هفته باز است. در سال 2011 تعداد 13299 كودكستان در ژاپن مشغول به فعاليت بودند كه تعداد 1596170 كودك در آنها در حال تعليم ديدن بوده اند.

2- مدرسه ابتدائي

بر طبق ماده 26 قانون اساسي ژاپن، والدين وظيفه دارند كودكان خود را از سن 6 سالگي به مدرسه بفرستند و مقامات دولتي شهرهاي كوچك و بزرگ و روستا در اين زمينه به تأسيس مدارس گوناگون به منظور آموزش اجباري مبادرت مي ورزند.

مدت آموزش در مدارس ابتدائي 6 سال است و دانش آموزان در اين دوره به فراگيري زبان ژاپني، علوم اجتماعي، حساب، علوم، موسيقي، هنر، صنايع دستي، خانه داري، ورزش و اخلاق مي پردازند. در طول تحصيلات ابتدائي، در اكثر موارد يك معلم تمام موضوعات مختلف را تدريس مي نمايد. در سال 2011 تعداد 21721 دبستان در سطح كشور فعاليت داشته اند كه تعداد دانش آموزان آنها 6887292 نفر بوده اند.

3- دبيرستانهاي مقدماتي (چوگاكّو)

در دبيرستانهاي مقدماتي، به منظور تربيت شخصت هائي كه بتوانند به ايفاي نقش هاي مفيد در جامعه بپردازند، علوم پايه و فنون لازم براي شغلهاي مورد نياز به دانش آموزان تدريس مي گردد. همچنين استعداد يابي ذاتي دانش آموز پرورش داده مي شئد تا وي را در يافتن مسير آينده زندگي خود متناسب با شخصيت فرديش ياري كنند. مدت تحصيل در اين دبيرستانها 3 سال و اجباري است. در سال 2011 تعــداد 10751 دبيــرستان مقدماتــي در ژاپن داير بوده كه وظيفه تدريس به 3573821 دانش آموز را عهده دار بوده اند.

 4- سيكل دوم دبيرستان

فارغ التحصيلات دبيرستانهاي مقدماتي پس از گذراندن يك آزمون ورودي مي توانند به سيكل دوم دبيرستان راه يابند.

در اين دورة دبيرستان، دانش آموزان موضوعات آكادميك يا خاصي را فرا مي گيرند كه هدف از آن تربيت دانش آمــوزان به صورت شخصيت هاي قــادر به خدمت در ميهــن مي باشد. موضوعات آموزشي، پايه هاي لازم بــراي پرورش دادن عقيده دانش آموزان براي نيل به اميال و آرزوهايشان را در زندگي فراهم مي نمايد. مدت تحصيل در اين دبيرستانها 3 سال است كه اكثراً به وسيله حكومت هاي محلي و نيز به صورت خصوصي تأسيس گرديده اند. در سال 2011 تعداد 5060 دبيرستان متوسطه در ژاپن وجود داشته كه تعداد 3349255 دانش آموز در آنها به تحصيل مشغول بوده اند.

 

5- مؤسسات آموزش عالي

سيستم آموزش عالي در ژاپن كه فارغ التحصيلان دبيرستانها را پس از برگزاري آزمون ورودي مي پذيرد شامل دانشگاهها، كالج هاي مقدماتي، كالج هاي تكنولوژي و مدارس تخصصي مي باشد.

دانشگاههـاي ژاپــن به دو صورت دولتــي و خصوصي مي باشد. آموزش دانشگاهي عموماً 4 سال طول مي كشد، ولي براي رشته هاي پزشكي و دندانپزشكي 6 سال لازم است.

براي اخذ مدرك فوق ليسانس دو سال و براي گرفتن دكترا 3 سال ديگر مورد نياز است.

تا سال 2011 تعداد 780 دانشگاه در ژاپن وجود داشته كه تعداد 599 دانشگاه آن توسط بخش خصوصي تأسيس شده است.

علاوه بر دانشگاههاي مذكور تعداد 57 كالج فني، 387 كالج مقدماتي، 3266 مدرسه آموزشهاي تخصصي و 1426 مدرسه متفرقه در ژاپن دائر بوده است.

قابل ذكــر است كه تا سال 2011 تعداد 949  مدرسه مختص نابينايان،  ناشنوايان و ساير معلولين وجود داشته كه غالباً توسط دولت تأسيس گرديده اند.

در ضمن در سال 2011 تعداد 124646 دانشجوي خارجي در ژاپن به تحصيل اشتغال داشته كه 9012 نفر از آنها بورسيه وزارت آموزش و پرورش  بوده اند. تعداد دانشجويان ايراني در اين كشور در سال مذكور 229 نفر بوده كه 89 نفر آنها با دريافت بورس دولت ژاپن در اين كشور به تحصيل اشتغال داشته اند.

 

تشكيلات حكومتي

حكومت در ژاپن بصورت سيستم پارلماني مشابه با انگلستان مي باشد. در قانون اساسي پارلمان بعنوان عاليترين ارگان تصميم گيري پيرامون مسائل مملكتي تعيين گرديده است . امپراطور تنها بعنوان مظهر اتحاد مردم عنوان گرديده و كليه اعمال وي در رابطه با امور مملكتي ( مندرج در قانون اساسي ) بايستي با صلاحديد قبلي پارلمان انجام شود.

نخست وزير از بين نمايندگان پارلمان انتخاب مي گردد و وي وزيران دولت را منصوب مينمايد.غالباً اكثر اعضاي كابينه از بين نمايندگان پارلمان انتخاب مي شوند. ژاپن داراي دو مجلس « نمايندگان »‌ و « مشاوران » مي باشد . مجلسين به عنوان چكيده و تحقق واقعي و عملي اصل حق حاكميت مردم تلقي گرديده و برطبق قانون اساسي، ارگان نمايندگي مردم ، بالاترين ركن قدرت حكومتي ،و تنها ركن قانونگذاري كشور ميباشند. مطابق با قانون اساسي كنوني ژاپن ،مجلس نمايندگان نسبت به مجلس مشاوران از تفوق و برتري قطعي برخوردار است.

نظام نوين انتخابات مجلس نمايندگان از تركيب انتخابات درحوزه هاي انتخابيه تك كرسي و انتخابات از طريق نمايندگي سهميه اي به وجود آمده است . ژاپن براي جبران اشكالات موجود در هريك از سيستم هاي فوق بطورمنفرد ، تركيبي از اين دو روش انتخاباتي را مورد پذيرش قرار داده است.

درنظام جديد،مجلس نمايندگان داراي 480 كرسي نمايندگي مي باشد، كه از اين تعداد ، 300كرسي به حوزه هاي انتخابيه تك كرسي  در 47 استان كشور تخصيص داده شده و 180 كرسي ديگر  بين 11 بلوك منطقه اي توزيع گرديده كه از طريق ليست ثابت نمايندگي سهميه اي ،مردم نمايندگان خود را انتخاب مي كنند . در روش انتخاباتي درحوزه هاي انتخابيه تك كرسي ، هم احزاب مي توانند كانديداي خود را به مردم معرفي نمايند، و هم افراد منفرد و مستقل بدون وابستگي حزبي ميتوانند خود را نامزد نمايند. ولي در روش انتخابات از طريق نمايندگي سهميه اي ، فقط احزاب هستند كه ميتوانند ليست كانديداهاي مورد نظر خود را ارائه نمايند.

مجلس مشاوران درمجموع 242 كرسي نمايندگي دارد ، برطبق قانون اساسي ، دوره نمايندگي در مجلس مشاوران شش سال مي باشد، و انتخابات براي نيمي از نمايندگان اين مجلس ، هرسه سال يكبار صورت مي گيرد. برخلاف نظام نوين انتخاباتي مجلس نمايندگان ، نظــام انتخاباتي مجلس مشاوران اجازه شركت يك نامزد انتخاباتي در هردو روش (كانديداي دو گانه )را نمي دهد.

نظام نوين انتخاباتي با هدف تغيير نظام سياسي ژاپن و تبديل آن به يك نظام سياسي دو حزبي تنظيم گرديده است ، كه در آن ، انتقال قدرت به راحتي ازحزب حاكم به حزب مخالف صورت پذيرد، و اراده مردم درتعيين دولتها و در نتيجه سرنوشت خود نافذتر گردد. اين نظام همچنين در راستاي دادن نقش بيشتر به احزاب سياسي بزرگتر و سياستهاي رقابتي آنها تنظيم گرديده است.

 

تحولات سياسي اخير ژاپن

سيستم حكومتي ژاپن بر اساس فعاليت احزاب سياسي قرارداشته و احزاب سياسي نقش تعيين كننده اي در صحنه سياست كشوردارند.در شرايط كنوني ،مهمترين احزاب سياسي فعال عبارتند از : حزب ليبرال دمكرات ، حزب دمكراتيك ژاپن ،حزب كومه جديد، حزب كمونيست ژاپن ،حزب سوسيال دمكرات.

حزب ليبرال دمكرات ، نماينده متنفذترين نيروي سياسي  در ژاپن بود كه بطور مستمر ،اكثريت ثابتي را درمجلسين ژاپن از زمان تشكيل آن در سال 1955 تا ژوئيه 1993 حفظ كرد و پس از يك دورة 9 ماهه دوري از قدرت از 1994 به بعد با ائتلاف با احزاب كوچكتر دولت را تشكيل داد. اين حزب در انتخابات مجلس نمايندگان كه در 30 ماه اوت سال 2009 برگزار شد شكست فاحشي خورد ليكن در انتخاباتي كه در 16 دسامبر 2012 برگزار شد مجددا موقعيت قبلي خود را بدست آورد و در حال حاضر در مجلس حائز اكثريت مي باشد  .

حزب دمكراتيك ژاپن در تاريخ 1996 ميلادي تاسيس و در سالهاي اخير انتخاباتهاي مجالس قانونگذاري در كسب كرسيهاي پارلماني به موفقيتهاي قابل توجهي دست يافت. با ادغام حزب ليبرال در حزب دموكراتيك اين حزب عملاً بعنوان دومين حزب بزرگ سياسي ژاپن درآمده بود و با تنزل موقعيت احزاب كمونيست و سوسيال دمكراتيك آراء مخالف به سمت حزب دموكراتيك جذب شد .  در انتخابات مجلس نمايندگان در سال 2009 اين حزب باخط مشي جوانگرايي ، و با هدف تغيير وضعيت سياسي جاري از مفاهيم سنتي احزاب سياسي به يك شبكه آگاه سياسي از شهروندان ، بعنوان يك مجراي وسيع ارتباطي ومتعهد به اصلاحات بنيادين در نظام موجود به پيروزي رسيد ليكن در اجراي برنامه هاي خود با توجه به وخامت اوضاع اقتصادي و مشكلات ناشي از زلزله و تسونامي 11 مارس 2011 و انشعاب در حزب موفق نگرديد و در انتخابات 16 دسامبر 2012 شكست سختي خورد.

تعداد كرسيهاي احزاب درمجلس نمايندگان پس از انتخابات 16 دسامبر2012  بقرار ذيل است :

 

حزب ليبرال دمكرات                                                                      294 كرسي

حزب دمكراتيك ژاپن                                                                57           

حزب احياي ژاپن                                                                   54          

حزب كومه نوين                                                                    31           

حزب شما                                                                           18          

حزب فردا                                                                             9            

حزب كمونيست                                                                    8            

حزب سوسيال دمكرات                                                                      

حزب داي ايجي                                                                    1            

حزب مردم                                                                           1           

غيره                                                                                             

جمع                                                                                  480   كرسي

تركيب جديد احزاب سياسي در مجلس مشاوران پس از انتخابات 26 ژوئيه 2010 به قرار ذيل است:

حزب دمكراتيك ژاپن                                                              106     كرسي

حزب ليبرال دمكرات                                                              82         

حزب كومه نوين                                                                   19         

حزب  شما                                                                         11        

حزب كمونيست                                                                   6         

احزاب SPJ-NRP                                                                       5     

حزب سوسيال دمكرات                                                          4        

حزب جديد مردم                                                                         

مستقلين                                                                         6         

آقاي شينزو آبه ، نخست وزير كنوني،  از حزب  ليبرال دموكرات و نود وششمين نخست وزير ژاپن است كه در 26 دسامبر 2012 به نخست وزيري رسيد .

 

اوضاع اقتصادي

سيستم اقتصادي ژاپن سرمايه داري و مبتني بر بازار مي باشد. اين كشوردر حال حاضر به عنـوان سوميـن قدرت اقتصادي دنيا (از لحاظ توليد ناخالص داخلي )محسوب مي شود. جامعه ژاپن از تجمع خانوارهاي صاحبان صنايع ، بوروكراتهاي دولتي ، احزاب سياسي و حتي دانشگاهيان تشكيل گرديده و لذا سياست ، تجارت وجامعه به هم پيوسته مي باشد. وعقيده عمومي بر آن است كه اين تجمع و يا اتحاد باعث حفظ امنيت ملي  و توزيع مخاطرات  ( ريسك ) گوناگون بين همه آحاد ملت مي گردد.

اگر چه پايه هاي رشد و توسعه ژاپن در دوران امپراتوري ميجي ( 1912-1868 ) استوار گرديده معهذا رشد و شكوفائي اقتصاد اين كشور مرهون تلاش همه جانبه مسئولين دولتي ، صاحبان صنايع، نوآوران و مردم كشور در طي دوران بعد از جنگ جهاني دوم بوده است .

 

تحول اقتصاد داخلي ژاپن

بدنبال « توافق پلازا » در سپتامبر 1985 و ترقي تدريجي ارزش برابري ين در مقابل دلار و ساير ارزهاي عمده ، بانك مركزي ژاپن سياست انبساطي پولي را در پيش گرفت و نرخ بهره رسمي در چند نوبت كاهش داده شد. بدين ترتيب اقتصاد اين كشور از سال 1987 به علت اين سياسـت ، وارد مرحله رشد اقتصادي بالائي گرديد و سفته بازي - « اسپكولاسيون » - بي سابقه اي  در بازار دارائيها، خصوصاً زمين و اوراق بهادار ، پديد آمد.

بانك ژاپن جهت جلوگيري از اين روند مخاطره آميز درماه مه سال 1989 نرخ بهره رسمي را كه به حد بي‎سابقه 5/2%  رسيده بود، افزايش داد و سياست هاي پولي انقباضي را اتخاذ نمود. ادامه اين سياست بتدريج اثرات خود را در اقتصاد كشور به ظهور رسانيد و قيمت زمين  وسهام در سال 1991 رو به تــنزل گذاشــت . بسياري از بانك ها و نهادهاي  مالي ژاپن كه در طي دوره « اقتصاد حبابي » وام هاي عمده اي را به شركت هاي ساختماني و معاملاتي املاك اعطا نموده بودند، به علت كاهش قيمت داراييهايي كه نزد آنها به وثيقه گذاشته شده بود، خسارات عمده اي ديدند و با مساله « بدحسابي » مشتريان خود مواجه شدند.

شايان ذكر است كه اوايل سال 1992 علايمي دال بر ركود اقتصادي پديدار گشت و لذا دولت مجدداً سياست هاي پولي انبساطي اختيار نمود و نرخ بهره رسمي را در چندين نوبت كاهش داداين نرخ در حال حاضر  4/0 % ميباشد.

دولت همچنين از سال 1992 تا بحال درچندين مرتبه طرحهاي ايجاد تحرك در اقتصاد كشور با بهره برداري از افزايش سرمايه گذاري در پروژه هاي عمومي عام المنفعه و غيره را بمورد اجرا گذاشته كه اگرچه  هنوز هم به رونق اقتصادي منتج نگرديده معهذا در سالهاي اخير رشد آهسته اي قابل رؤ يت بوده است.

 

اوضاع اقتصادي

سيستم اقتصادي ژاپن سرمايه داري و مبتني بر بازار مي باشد. اين كشوردر حال حاضر به عنـوان سوميـن قدرت اقتصادي دنيا (از لحاظ توليد ناخالص داخلي )محسوب مي شود. جامعه ژاپن از تجمع خانوارهاي صاحبان صنايع ، بوروكراتهاي دولتي ، احزاب سياسي و حتي دانشگاهيان تشكيل گرديده و لذا سياست، تجارت وجامعه به هم پيوسته مي باشد. وعقيده عمومي بر آن است كه اين تجمع و يا اتحاد باعث حفظ امنيت ملي  و توزيع مخاطرات  ( ريسك ) گوناگون بين همه آحاد ملت مي گردد.

اگر چه پايه هاي رشد و توسعه ژاپن در دوران امپراتوري ميجي ( 1912-1868 ) استوار گرديده معهذا رشد و شكوفائي اقتصاد اين كشور مرهون تلاش همه جانبه مسئولين دولتي ، صاحبان صنايع، نوآوران و مردم كشور در طي دوران بعد از جنگ جهاني دوم بوده است .

 

تحول اقتصاد داخلي ژاپن

بدنبال « توافق پلازا » در سپتامبر 1985 و ترقي تدريجي ارزش برابري ين در مقابل دلار و ساير ارزهاي عمده ، بانك مركزي ژاپن سياست انبساطي پولي را در پيش گرفت و نرخ بهره رسمي در چند نوبت كاهش داده شد. بدين ترتيب اقتصاد اين كشور از سال 1987 به علت اين سياسـت، وارد مرحله رشد اقتصادي بالائي گرديد و سفته بازي -« اسپكولاسيون » - بي سابقه اي  در بازار دارائيها، خصوصاً زمين و اوراق بهادار، پديد آمد.

بانك ژاپن جهت جلوگيري از اين روند مخاطره آميز درماه مه سال 1989 نرخ بهره رسمي را كه به حد بي‎سابقه 5/2%  رسيده بود، افزايش داد و سياست هاي پولي انقباضي را اتخاذ نمود. ادامه اين سياست بتدريج اثرات خود را در اقتصاد كشور به ظهور رسانيد و قيمت زمين  وسهام در سال 1991 رو به تــنزل گذاشــت . بسياري از بانك ها و نهادهاي  مالي ژاپن كه در طي دوره « اقتصاد حبابي » وام هاي عمده اي را به شركت هاي ساختماني و معاملاتي املاك اعطا نموده بودند، به علت كاهش قيمت داراييهايي كه نزد آنها به وثيقه گذاشته شده بود، خسارات عمده اي ديدند و با مساله « بدحسابي » مشتريان خود مواجه شدند.

شايان ذكر است كه اوايل سال 1992 علايمي دال بر ركود اقتصادي پديدار گشت و لذا دولت مجدداً سياست هاي پولي انبساطي اختيار نمود و نرخ بهره رسمي را در چندين نوبت كاهش داداين نرخ در حال حاضر  4/0 % ميباشد.

دولت همچنين از سال 1992 تا بحال درچندين مرتبه طرحهاي ايجاد تحرك در اقتصاد كشور با بهره برداري از افزايش سرمايه گذاري در پروژه هاي عمومي عام المنفعه و غيره را بمورد اجرا گذاشته كه اگرچه  هنوز هم به رونق اقتصادي منتج نگرديده معهذا در سالهاي اخير رشد آهسته اي قابل رؤ يت بوده است.

           

 شاخص هاي عمده اقتصادي ژاپن

بودجه سال مالي 2013                                                         611/92 تريليون ين( حدود 945 ميليارد دلار)

توليد ناخالص داخلي در سال2012                                           9/5 تريليون دلار

صادرات ژاپن در سال 2012                                                     801 ميليارد دلار

واردات ژاپن در سال 2012                                                      888 ميليارد دلار

متوسط واردات نفت خام از ايران در سال 2012                           196 هزار بشكه در روز

نرخ بيكاري(فوريه2013)                                                         3/4 %

نرخ بهره رسمي                                                                  4/. %

نرخ بهره سپرده هاي كوتاه مدت                                             15/. %

ميزان رشد اقتصادي در سال 2012                                          8/2 % - (اسمي)

ارزش برابري دلار در مقابل ين در سال 2012                             79/79

 

ذخائر رسمي ژاپن در ماه آوريل سال 2013

طبق اطلاعيه وزارت دارائي ژاپن وضعيت ذخائر رسمي ژاپن در ماه آوريل سال 2013 به قرار ذيل بوده است.

 

                                                                                ميليارد دلار

كل ذخائر رسمي                                                         964/1257                                     

ذخائر ارز خارجي                                                         483/1188

اوراق بهادار                                                                951/1169

سپرده                                                                      532/18

ذخائر نزد صندوق بين المللي پول                                   282/13

حق برداشت مخصوص                                                 551/19      (SDR)

طلا                                                                          141/36

ساير ذخائر                                                                507/0

  

مبادلات تجاري ژاپن در سال 2012 ميلادي

               

طبق آمار منتشره توسط سازمان تجارت خارجي ژاپن ( JETRO ) صادرات ژاپن در سال 2012 ميلادي بالغ بر 281/801 ميليارد دلار گرديده كه نسبت به رقم مشابه در سال قبل 4/2 درصدكاهش يافته است .

واردات اين كشور در سال مورد گزارش از ميزان رشد 1/4 درصدي برخوردار بوده و به 392/888ميليارد دلار رسيده است . كسري تجاري ژاپن در سال مورد گزارش 8/54 ميليارد دلار بوده است . صادرات ژاپن عمدتاً عبارتند از مواد شيميائي . فلزات ، ماشين الات غير الكتريكي ، تجهيزات الكتريكي ، تجهيزات حمل و نقل و وسائل اندازه گيري دقيق . واردات ژاپن عمدتاً مواد غذائي ، مواد خام ، سوختهاي معدني ، منسوجات ، كالاهاي ساخته شده غير فلزي ، ماشين آلات و تجهيزات ، و فلزات مي باشند .

در سال مذكور ميزان صادرات ژاپن به آسيا 187/438 ميليارد دلار ( 7/54 درصد كل صادرات ژاپن ) و وارداتش از اين قاره 412/393 ميليارد دلار ( 3/44 درصد كل واردات ژاپن ) بوده و اين كشور در مبادلات تجاري با آسيا از 639/33 ميليارد دلار كسري تجاري مواجه بوده است . مبادلات تجاري ژاپن با كشورهاي آسيائي به تفكيك گروه بندي هاي معمول در سال 2012 به قرار ذيل بوده است :

 

صادرات ژاپن به كشورهاي واقع در شرق آسيا                         649/423   ميليارد دلار

واردات ژاپن از كشورهاي واقع در شرق آسيا                            800/384  ميليارد دلار

صادرات ژاپن به كشورهاي عضو آسه آن                                 831/129  ميليارد دلار

واردات ژاپن از كشورهاي عضو آسه آن                                   467/129  ميليارد دلار

صادرات ژاپن به اقتصادهاي تازه صنعتي شده                          479/172  ميليارد دلار     (NIES)

واردات ژاپن از اقتصادهاي تازه صنعتي شده                            165/75    ميليارد دلار     (NIES)

 

شايان ذكر است تقسيم بندي شرق آسيا شامل كشورهاي آسه آن 4 ( تايلند ، فيليپين  ، مالزي، اندونزي ) واقتصادهاي تازه صنعتي شده ( كره جنوبي ، تايوان ، هنگ كنگ ، سنگاپور ) و جمهوري خلق چين مي باشد .

ژاپن در سال 2012 در مبادلات تجاري با جمهوري خلق چين 245/44 ميليارد دلار كسري تجاري داشته است . صادارت ژاپن به چين 709/144 ميليارد دلار و وارداتش از آن كشور 954/188 ميليارد دلار گزارش گرديده است .در سال مذكور 1/18 درصد از كل صادرات ژاپن راهي بازار چين گرديده و متقابلاً 3/21 درصد كل واردات ژاپن از آن كشور تامين گرديده است .

حجم روابط تجاري ژاپن با هند در سال مورد گزارش بيش از 628/17 ميليارد دلار بوده كه 619/10ميليارد دلار آن مربوط به صادرات ژاپن به هند ( 9/3% كاهش نسبت به سال قبل ) و 009/7 ميليارد دلار آن صادرات هند به ژاپن ( 2/3 درصد رشد نسبت به سال 2011 ) بوده است .

صادرات ژاپن به پاكستان در سال مذكور 695/1 ميليارد دلار و وارداتش از آن كشور حدود 429 ميليون دلار بوده است . 

 

مبادلات تجاري با اقيانوسيه

حوزه اقيانوسيه شامل استراليا ، زلاندنو و گينه نو پاپوا مي باشد . صادرات ژاپن به كشورهاي عمده اين حوزه به قرار ذيل بوده است :

 

صادرات به استراليا                                        482/18 ميليارد دلار

واردات از استراليا                                          577/56 ميليارد دلار

صادرات به زلاندنو                                         964/1 ميليارد دلار

واردات از زلاندنو                                           033/3 ميليارد دلار

 

مبادلات با آمريكاي شمالي

در سال 2012 ژاپن 887/150 ميليارد دلار صادرات به كشورهاي آمريكاي شمالي ( ايالات متحده و كانادا ) داشته و متقابلاً 260/89 ميليارد دلار واردات از اين منطقه داشته است . در سال مورد گزارش دو كشور مذكور 8/18 درصد از كل صادرات ژاپن را بخود جذب نموده و متقابلاً 10% از كل واردات ژاپن را تامين نموده اند :

 

صادرات ژاپن به ايالات متحده                       579/140 ميليارد دلار

واردات ژاپن از ايالات متحده                         457/76 ميليارد دلار

صادرات ژاپن به كانادا                                 307/10 ميليارد دلار

واردات ژاپن از كانادا                                   697/12 ميليارد دلار

 

در سال مورد گزارش مازاد تجاري ژاپن در مبادلات با ايالات متحده 122/64 ميليارد دلار بوده است .

 

مبادلات با كشورهاي اروپائي

در سال مورد گزارش صادرات ژاپن به كشورهاي اروپائي 927/89 ميليارد دلار و واردات ژاپن از اروپا 019/95 ميليارد دلار بوده است . بدين ترتيب در سال مذكور 2/11 درصد كل صادرات ژاپن راهي اروپا گرديده و ژاپن متقابلاً 7/10 درصد از كل واردات خود را از اروپا تامين نموده است .

شايان ذكر است 2/10 درصد كل صادرات ژاپن به 27 كشور عضو اتحاديه اروپا صادر گرديده و ژاپن متقابلاً 4/9 درصد از كل واردات خود را از اين اتحاديه خريداري نموده است ( صادرات 737/81 ميليارد دلار ، واردات 499/83 ميليارد دلار ) .

 

 مبادلات تجاري با روسيه

صادرات ژاپن به روسيه در سال 2012 بالغ بر 638/12 ميليارد دلار و وارداتش از اين كشور 832/20 ميليارد دلار بوده است . در سال مذكور روسيه فقط 6/1 درصد از كل صادرات ژاپن را جذب و 3/2درصد از كل واردات ژاپن را تامين نموده است .

 

مبادلات تجاري با كشورهاي خاورميانه

در سال 2012 منطقه خاورميانه 6/3 درصد از كل صادرات ژاپن را جذب نموده و متقابلاً 2/19 درصد از كل ارزش واردات ژاپن را تامين نموده است . صادرات ژاپن به كشورهاي واقع در اين منطقه 433/28 ميليارد دلار و واردات ژاپن از اين منطقه ( عمدتاً سوختهاي معدني ) 136/170 ميليارد دلار بوده است.:

شايان ذكر است سهم صادرات ايران در كل صادرات ژاپن در سال مورد گزارش 1/0 درصد و سهم واردات از ايران در كل واردات ژاپن 9/0 درصد بوده است . در ضمن ارقام منتشره سازمان تجارت خارجي ژاپن حاكي از آن است كه حجم مبادلات بين دو كشور در سال 2012 بيش از 40% نسبت به سال 2011 كاهش يافته و به 66/8 ميليارد دلار رسيده است .

 

مبادلات تجاري با آفريقا

مبادلات تجاري ژاپن با كشورهاي آفريقائي نسبتاً اندك است . صادارت ژاپن به كشورهاي اين قاره 954/12 ميليارد دلار و واردات ژاپن از اين قاره 320/21 ميليارد دلار بوده است . عمده ترين شريك تجاري ژاپن در اين قاره آفريقاي جنوبي مي باشد كه عمدتاً فلزات نادر به ژاپن صادر مي نمايد . در سال مورد گزارش صادرات ژاپن به آفريقاي جنوبي 07/4 ميليارد دلار و وارداتش از آن كشور 44/6 ميليارد دلار گزراش گرديده است . در ضمن صادرات ژاپن به مصر در سال مذكور 755/1 ميليارد دلار و وارداتش از آن كشور حدود 219/1 ميليارد دلار بوده است .

 

اطلاعات متفرقه:

توكيو:

پايتخت ژاپن شهر توكيو است كه جمعيت آن حدود 12 ميليون نفرمي باشد و داراي مساحتي معادل 2183 كيلومتر مربع است .

 نام فرودگاه بين المللي توكيو ناريتا مي باشد كه 66 كيلومتر تا توكيو فاصله دارد. فرودگاه هاندا نيز كه درمنطقه اتا كو (Ota-Ku) توكيو واقع شده گسترش يافته و از چند سال قبل پرواز هاي بين المللي را نيز رتق و فتق مي نمايد.

واحد پول : واحد پول كشور ژاپن ( YEN ) مي باشد كه ارزش برابري آن در مقابل دلار آمريكايي (در هنگام تهيه اين جزوه) به قرار هر دلار آمريكائي حدود 97 ين بوده است.

 

 

 

اداره کل ارزیابی و نظارت
سامانه تایید اسناد کنسولی
برای تایید کلیه اسناد کنسولی و دانشجویی اعم از وکالتنامه ، گواهی امضا، تایید مدارک دانشجویی و پزشکی امکان پذیر است
سامانه روادید الکترونیکی
امکان دریافت روادید الکترونیک به صورت برخط در این سامانه تعبیه شده است
سامانه امور کنسولی و ایرانیان
در این سامانه کلیه فرم های کنسولی و قوانین مربوطه درج گردیده است
کليه حقوق اين سايت متعلق است به وزارت امور خارجه جمهوري اسلامي ايران